مجري
دكتر منصوره موحدين
همكاران
دكتر سيدهادي انجم روز
دكتر سيد مرتضي كروجي
دكتر سيد جواد مولا
دكتر تقي طريحي
دكتر حميد گورابي
پاييز 1387
چكيده
سلول بنيادي اسپرماتوگوني يكي از مهمترين سلولهاي بنيادي بدن است بنابراين جداسازي، غنيسازي، كشت، انجماد و پيوند اين سلولها، هم در شناخت بيشتر آنها و هم از نقطه نظر باليني اهميت زيادي دارد. در اين مطالعه سلولهاي اپيتليوم لولههاي منيساز از بيضه موش نوزاد به كمك هضم آنزيمي جداسازي شدند. سپس سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني و سرتولي براساس ساختار، فراساختار، فعاليت آنزيمي، نشانگرهاي اختصاصي و توانايي ايجاد فرايند اسپرمزايي در موش گيرنده تعيين ماهيت شدند. براي غنيسازي سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني اين سلولها براي مدت دو تا سه هفته با سلولهاي سرتولي هم كشت شدند و اثر چندين مكمل (فاكتور رشد اپيدرمي، هورمون تحريك كننده فوليكول، تستوسترون، SCF ، GDNF و GM-CSF) بر ميزان كلونيزاسيون آنها ارزيابي شد. بررسي كيفي سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني در كلونيها به كمك ميكروسكوپ الكتروني و بررسي كمي و كيفي از طريق پيوند به موش دهنده نابارور صورت گرفت. همچنين سلولهاي اسپرماتوگوني بعد از كشت به قبل از كشت و قطعات لولههاي منيساز جدا شده از بيضه موش نوزاد و موش بالغ منجمد – ذوب شدند تا اثر وجود سلولهاي سرتولي در مجاورت نزديك با سلولهاي اسپرماتوگوني بر درجه خلوص و قدرت زيست سلولها بنيادي ارزيابي شود. اين ارزيابي از طريق بررسي كمي و كيفي ظرفيت كلونيزاسيون سلولها بنيادي منجمد – ذوب شده در محيط In vitro و In vivo انجام شد. موش گيرنده پيوند به كمك تيمار با بيوسولفان (در مرحله اول طرح) و تحت تأثير راديوتراپي (در مرحله دوم طرح) آماده شد. به اين منظور از طريق ارزيابي اثرات چند دوز مختلف بيوسولفان بر پارامترهاي اسپرم در اپيديديم و ساختار بيضه، بهترين دوز دارو و مناسبترين زمان براي پيوند انتخاب شد (مرحله اول پژوهش) و اثرات چند دوز اشعه براي يافتن بهترين دوز اشعه (مرحله دوم پژوهش) هم مطالعه شد. نتايج مطالعه حاضر نشان ميدهد كه ميتوان سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني و سلولهاي سرتولي را با درجه خلوص بالا از بيضه نوزاد (مرحله اول پژوهش) و بيضه موش بالغ (مرحله دوم پژوهش) جدا كرد. سلولهاي سرتولي هم در طي كشت باعث غنيسازي سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني شدند و هم در طي انجماد درجه خلوص و قدرت زيست آنها را افزايش داد. هيچ يك از مكملهاي استفاده شده در اين مطالعه نتوانستند باعث غنيسازي سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني پيش از همكشتي شوند (هر دو مرحله تحقيق) شوند. بهطور كلي ميتوان گفت كه با توجه به اهميت بالاي كنش و واكنشهاي بين سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني و سلولهاي سرتولي براي شروع و حفظ فرايند اسپرمزايي در محيط In vivo ميتوان در محيط In vitro نيز از اين رابطه متقابل براي غنيسازي سلولهاي بنيادي اسپرماتوگوني در طي كشت و افزايش درجه خلوص و قدرت زيست آنها در طي انجماد استفاده كرد.
|